“Transformational leaders don’t start by denying the world around them, Instead, they describe a future they’d like to create instead”
Seth Godin

Transformationeel leiderschap beschrijft de omgang met medewerkers vanuit de gedachte dat zij hun motivatie niet alleen ontlenen aan extrinsieke factoren zoals straf en beloning. Die opvatting heerst bij Transactioneel leiderschap waar een transactie, een soort uitruil, nodig is om te motiveren: een prestatie (of wanprestatie) staat borg voor een beloning (of straf).  Deze ‘voor-wat-hoort-wat-motivatiestijl’ heeft geen positief motiverend effect op de langere termijn.

Niet dat Transactioneel leiderschap per definitie verkeerd is -in crisissituaties is het soms zelfs een aanrader- maar op termijn is het effect beduidend minder. De stijl speelt vooral in op het bevredigen van de eerste twee basisbehoeften in Maslow’s behoeftenhiërarchie. Transformationeel leiderschap richt zich meer op de lagen daarboven (Behoefte aan sociaal contact, behoefte aan waardering en zelfontplooiing)

Intrinsieke factoren hebben immers een langduriger effect. Kunnen genieten bijvoorbeeld van een ‘gaaf en uitdagend samenwerkingsproces’  dat naar de uiteindelijke beloning leidt, zoiets smaakt snel naar meer voor de gemiddelde professional. Of erkenning en waardering. Meer dan extra salaris of een strafmaatregel.

In de figuur hierna geven we de twee stijlen naast elkaar weer. Een transformationele leider kijkt naar de toekomst, ziet het potentieel in zijn mensen om die toekomst waar te maken, equipeert ze daartoe en is in staat zaken als normen, waarden, behoeften en capaciteiten te positief beïnvloeden.


Een transformationeel leider is dus eigenlijk een mensgerichte ‘procesregisseur’ met de blik naar voren en een  permanente aandacht voor het motivatieproces. En het mag duidelijk zijn, de overeenkomsten met Secure Base Leadership zijn er genoeg! Het is wat dat betreft jammer dat Transformational Leadership aan populariteit heeft moeten inboeten ten koste van beter vermarkte visies op leiderschap want in de basis is het een stijl waar we nog steeds allemaal blij van worden. Duurzaam blij.