“Transformational leaders don’t start by denying the world around them, Instead, they describe a future they’d like to create instead”
Seth Godin

Transformationeel leiderschap beschrijft de omgang met medewerkers vanuit de gedachte dat zij hun motivatie niet alleen ontlenen aan extrinsieke factoren zoals straf en beloning. Die opvatting heerst bij Transactioneel leiderschap waar een transactie, een soort uitruil, nodig is om te motiveren: een prestatie (of wanprestatie) staat borg voor een beloning (of straf).  Deze ‘voor-wat-hoort-wat-motivatiestijl’ heeft geen positief motiverend effect op de langere termijn.

Niet dat Transactioneel leiderschap per definitie verkeerd is -in crisissituaties is het soms zelfs een aanrader- maar op termijn is het effect beduidend minder. De stijl speelt vooral in op het bevredigen van de eerste twee basisbehoeften in Maslow’s behoeftenhiërarchie. Transformationeel leiderschap richt zich meer op de lagen daarboven (Behoefte aan sociaal contact, behoefte aan waardering en zelfontplooiing)

Intrinsieke factoren hebben immers een langduriger effect. Kunnen genieten bijvoorbeeld van een ‘gaaf en uitdagend samenwerkingsproces’  dat naar de uiteindelijke beloning leidt, zoiets smaakt snel naar meer voor de gemiddelde professional. Of erkenning en waardering. Meer dan extra salaris of een strafmaatregel.

In de figuur hierna geven we de twee stijlen naast elkaar weer. Een transformationele leider kijkt naar de toekomst, ziet het potentieel in zijn mensen om die toekomst waar te maken, equipeert ze daartoe en is in staat zaken als normen, waarden, behoeften en capaciteiten te positief beïnvloeden.


Een transformationeel leider is dus eigenlijk een mensgerichte ‘procesregisseur’ met de blik naar voren en een  permanente aandacht voor het motivatieproces. En het mag duidelijk zijn, de overeenkomsten met Secure Base Leadership zijn er genoeg!

Kohlrieser beschrijft in zijn boek Care to Dare (2012) hoe de aanwezigheid van een Secure Base medewerkers beter en gemotiveerder doet presteren. Hij omschrijft een ‘Secure Base’ als een persoon, plek, doel of object dat een gevoel van bescherming, veiligheid en zorg biedt (Care).  De aanwezigheid van een leider als secure base is daarnaast een bron van inspiratie en energie om lef te ontwikkelen. Maar ook om te exploreren, risico’s te nemen en uitdaging te zoeken (to dare). Denk maar eens terug aan een leidinggevende of organisatie waar je zelf met plezier en uitdaging werkte, beide elementen waren doorgaans aanwezig. Secure Base Leadership is daarmee een sterke pijler waar Transformational Leadership op kan leunen.

Het is wat dat betreft jammer dat Transformational Leadership aan populariteit heeft moeten inboeten ten koste van beter vermarkte visies op leiderschap want in de basis is het een visie en stijl waaraan, zeker in het tijdperk van Agile, Lean en SCRUM, organisaties dagelijks hun succes aan ontlenen.

Wil je alles weten over de invoering van Transformational Leadership? Neem dan contact met ons op.