Care to dare

Kohlrieser beschrijft in zijn boek Care to Dare (2012) hoe de aanwezigheid van een Secure Base medewerkers beter en gemotiveerder doet presteren. Hij omschrijft een ‘Secure Base’ als een persoon, plek, doel of object dat een gevoel van bescherming, veiligheid en zorg biedt (Care).  De aanwezigheid van een leider als secure base is daarnaast een bron van inspiratie en energie om lef te ontwikkelen. Maar ook om te exploreren, risico’s te nemen en uitdaging te zoeken (to dare). Denk maar eens terug aan een leidinggevende of organisatie waar je zelf met plezier en uitdaging werkte, beide elementen waren doorgaans aanwezig.

Gehechtheidstheorie als inspiratiebron voor leiderschap

Een leider die blijft ondersteunen zonder uit te dagen pleegt wat Kohlrieser  ‘overprotectie’ noemt waardoor een gezonde ontwikkeling wordt geremd. Een leider die aanspoort tot presteren zonder steun te bieden, roept angst op om te falen of te mislukken. Waar de balans zoek is, kunnen mensen niet gedijen.

Kohlrieser ontleent die gedachte aan de gehechtheidstheorie van John Bowlby (1962 – 1982) en Mary Ainsworth. Ainsworth beschreef in 1978 drie gehechtheidsstijlen die men bij tweejarige kinderen kan vaststellen als ‘Interne WerkModellen (IWM), zeg maar de ‘blauwdruk’ voor onze groei en ontwikkeling in de maatschappij. De gehechtheidsstijl die daaraan het meest bijdraagt omschreef Ainsworth als de ‘Secure Attachment stijl’.

De naam zegt het al, kinderen met deze stijl voelen zich vrijer om te gaan spelen en ‘erop uit te gaan’ (Dare). Zelfs, stelt Ainsworth, nadat ze even tevoren in een spannende omstandigheid verkeerden zonder de directe aanwezigheid van hun opvoeder (Care). De andere gehechtheidsstijlen van Ainsworth zijn ‘vermijdende gehechtheid’, ‘angstig/ambivalente gehechtheid en de later toegevoegde ‘gedesoriënteerde gehechtheid’ (Main en Solomon, 1986). Stijlen die kinderen niet de ontspanning, zorg en het contact (Care) bieden die ze nodig hebben om spannende avonturen aan te gaan of intimiteit in hun relaties op te zoeken (Dare).

Care to Dare

Professor Kohlrieser, zelf psycholoog, vertaalde deze inzichten naar een visie op leiderschap met concrete richtlijnen en handvatten voor die balans. Hij beschrijft negen criteria voor de ontwikkeling van bij die visie behorende competenties in leidinggeven en geeft duidelijke aanwijzingen over hoe het beste uit mensen te halen.

Kohlriesers boodschap voor leidinggevenden: ‘streef naar een optimale balans tussen Caring, de zorgende kant van de leider en Daring, de uitdagende kant’. Dit geldt dus niet alleen voor kinderen in opvoedingssituaties maar, stelt Kohlrieser vast, dus ook voor medewerkers in de organisatie. “Unleash astonishing potential through Secure Base Leadership” is niet voor niets de ondertitel van zijn boek.

Zonder goede balans zijn de effecten snel merkbaar in de cultuur van leiderschap en samenwerking. Een leidinggevende of bestuurder die blijft ondersteunen zonder uit te dagen maakt zich schuldig aan ‘overprotectie’: hij is de rij-instructeur die het stuur en de pedalen maar blijft bedienen en van de ander . Te beschermend dus waardoor een gezonde ontwikkeling van anderen wordt geremd. Aansporen tot presteren zonder steun te bieden echter roept angst op om te falen of te mislukken. Waar deze balans zoek is, kunnen mensen niet gedijen in de organisatie, het gemis van een secure base.

De negen criteria van Secure Base Leadership

Secure base leadership is Kohlrieser’s visie op leiderschap met concrete aanbevelingen (negen criteria) voor het ontwikkelen van de noodzakelijke competenties. Wie de criteria leest als leerdoelen begrijpt de opbouw van onze programma’s voor training en coaching:

  1. Blijft kalm en geaard       vs      gegijzeld door emoties;
  2. Accepteert het individu      vs      oordelend en kritisch;
  3. Ziet het potentieel     vs     de huidige staat;
  4. Luistert èn bevraagt      vs      verdedigend;
  5. Geeft krachtige boodschappen     vs      vaag of overdonderend;
  6. Focust op het positieve      vs      op het negatieve;
  7. Moedigt aan om risico’s te nemen       vs      over controlling;
  8. Inspireert door intrinsieke motivatie     vs      extrinsieke motivatie;
  9. Toont dat hij toegankelijk is     vs      onbeschikbaar/niet ‘erbij’.

Negen criteria als richtsnoer voor te ontwikkelen leiderschapscompetenties en leerdoelen. Secure Base Leadership is daarmee een van de toonaangevende visies op leiderschap van dit moment. Het biedt leidinggevenden en directieteams een goede kapstok voor persoonlijke ontwikkeling en organisatieontwikkeling in de moderne tijd.

Sinds mijn ontmoeting met Kohlrieser in 2015 is Secure Base Leadership een belangrijke pijler van onze coach- en trainingsprogramma’s, masterclasses en advisering. Wil je alles weten over de invoering van Secure Base Leadership vanaf de top? Neem dan contact met ons op.