‘Contact voor contract’ is in ons vak een veelgebruikt adagium bij het verbeteren van communicatie in relaties. Met contact wordt bedoeld de mate waarin we de aandacht daadwerkelijk op elkaar richten, noem het maar connecten, de bekende ‘klik’ die je soms voelt. Contract betekent in deze context het sociale contract dat je met iemand onbewust hebt afgesloten. Bijvoorbeeld een contract dat zegt dat je elkaar liefhebt, dat je rekening houdt met iemands voorkeuren, wensen en grenzen enzovoorts. Je spreekt die ‘contractregels’ ook naar elkaar uit, soms mogen anderen ze ook weten.

Er bestaat ook zoiets als verborgen contracten. Je spreekt ze niet uit maar ze zijn er wel. Bijvoorbeeld: laten we het mar niet hebben over hoe we het contact met elkaar zoveel mogelijk vermijden. Of: ‘als jij me niet aanspreekt op mijn slordigheid, heb ik het niet over je botheid’. Verborgen contracten kunnen een hechte samenwerking behoorlijk in de weg zitten.

In een familiebedrijf of maatschap bestaan verborgen contracten die de groei en ontwikkeling flink kunnen afremmen of zelfs het bedrijf te gronde kunnen richten. Een voorbeeld.

Irma, een van de familieleden in het bestuur, is een leidinggevende die veel onrust veroorzaakt door haar grilligheid en haar introverte stijl van communiceren. Karel, een projectmanager, heeft er soms last van, maar wordt door Irma nooit aangesproken op zijn slordige werkwijze waardoor resultaten uitblijven. Hij is zelf getrouwd met een zus van Irma die niet in het bedrijf werkt. Het MT beseft al enige tijd dat de ontwikkeling van het bedrijf stagneert, en het verloop onder het personeel groot is. Het personeel klaagt en weet niet bij wie ze terecht kunnen met hun klachten. De sfeer is slecht. 

Er is hier sprake van een gesloten feedback-cultuur in het MT. Het ontbreken van kwalitatief hoogwaardige feedback is daarmee afwezig als noodzakelijk instrument voor groei en ontwikkeling van mens en bedrijf. Elke poging om de manier van werken te veranderen is gestrand, organogrammen verdwenen in de la als papieren tijgers. Om de feedback cultuur weer gezond te maken – lees: “open”- zul je als coach in het managementteam de verborgen contracten bespreekbaar moeten maken alvorens de transformatie naar de werkvloer te bewerkstelligen. Een gevoelige maar noodzakelijke interventie op weg naar