De dramadriehoek

De Amerikaanse psycholoog Steven Karpman heeft vanuit de transactionele analyse een analysemodel ontwikkeld dat ons:

  • inzicht verschaft in hoe wij ons soms ‘gegijzeld’ kunnen voelen in de communicatie met de ander;
  • leert hoe we uit die gijzeling kunnen ontsnappen door het respectvol stellen van grenzen, empathie te tonen en gevraagde zorg te bieden.

Karpman beschrijft een ‘gijzelingsdrama’ van drie ‘rollen’ die mensen onbewust aannemen: de rol van redder, slachtoffer en aanklager.
Iedereen kan deze rollen aannemen! Eric Berne, de grondlegger van de Transactionele analyse, noemt dit het onbewuste ‘spel’ dat men dan speelt (‘games people play’). De nederlandstalige versie van zijn basiswerk heeft de veelzeggende titel ‘Mens erger je niet!’

De dramadriehoek is een spel van onmacht en afhankelijkheid. Kenmerkend is dat het slachtoffer niet echt gered wil worden en dat de drie rollen elkaar onbewust vasthouden in een negatief emotioneel ‘spel’.

Het slachtoffer roept “help”, de redder wil redden, de aanklager beschuldigt dat het niet goed gaat. De belangrijkste (en pijnlijke) kenmerken van gijzelingsgedrag in de Dramadriehoek zijn:

  1. er is geen contact. Mensen in de dramadriehoek zijn opgesloten in hun eigen spel en vergeten de dialoog met anderen aan te gaan
  2. het is onbewust, eigen emoties en default-reacties uit je kindertijd hebben de leiding, het Volwassen denken (adequaat regaren op wat er in het hier en nu gebeurt) is uitgeschakeld
  3. er is sprake van miskenning: de Aanklager miskent dat de fles ook halfvol is, de Redder miskent het vermogenden de ander om zelf problemen op te lossen en het Slachtoffer miskent zijn vermogen om zich kwetsbaar op te stellen en passende verantwoordelijkheid te nemen
  4. we kunnen in een gesprek elke rol aannemen om uiteindelijk terug te keren in onze ‘favoriete rol’ die voor iedereen verschilt.

Life Orientations

Life Orientations® is een psychometrisch gedragsmodel dat ons snel leert een goede indruk krijgen van de drijfveren van onszelf en van anderen vanuit een gemeenschappelijke referentie. De mogelijkheden zijn divers, variërend van teamdiagnostiek, teambuilding, gedragsmodificatie, persoonlijke en effectieve communicatie, mediation enzovoorts. Wij hebben licentie voor het gebruik van LifO en alle materialen zoals het handboek, werkkaart en on-line vragenlijst voor het persoonlijkheidsprofiel.

Niet zelden gebruiken wij de methode voor profilering: een snelle diagnose van klantgedrag, bestuurdersgedrag of anderszins waarbij een analyse helpt om je werk beter te doen als verkoper, adviseur of projectmanager.

Een persoonlijkheidsprofiel dat we je vragen aan te maken met behulp van een online vragenlijst is de basis. Met gerichte vragen leer je vervolgens hoe je kunt ‘profielen’ en ‘bridgen’: het vlot achterhalen hoe je met een klant, collega bestuurder of andere interne collega effectief kunt samenwerken vanuit inzicht en invloed in samenwerking en veranderingen.

 

 

 

 

 

Hoe raak ik je aan?

Schultz von Thun

Transactionele analyse